Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση να συμμετέχω σε μία από τις πιο σημαντικές συναντήσεις του κλάδου της εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ένα συνέδριο που εδώ και πολλά χρόνια αποτελεί θεσμό για τις εξελίξεις του τομέα.
Η πραγματοποίησή του στη Θεσσαλονίκη είναι μια ευτυχής συγκυρία, καθώς η πόλη μας αποτελεί έναν από τους ταχύτερα εξελισσόμενους κόμβους logistics, τεχνολογίας και διασύνδεσης ηπείρων, σε μια εποχή που οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες βρίσκονται σε συνεχή αναταραχή.
Η τεχνολογία μεταμορφώνει τα συστήματα μεταφορών, τις αποθήκες, τα λιμάνια, τις επιχειρήσεις και τελικά ολόκληρη την οικονομία.
Το θέμα είναι να μπορέσουμε αξιοποιήσουμε αυτές τις εξελίξεις, ώστε η Ελλάδα να βρίσκεται όχι στην ουρά, αλλά στην πρωτοπορία των διεθνών εξελίξεων.
Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος των logistics βιώνει πολύ μεγάλες αλλαγές.
Γεωπολιτική αστάθεια, ενεργειακές κρίσεις, νέοι εμπορικοί διάδρομοι, κλιματική πίεση, εναλλαγή παραγωγικών μοντέλων, αλλαγές στη ζήτηση, κλπ.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές μέθοδοι λειτουργίας δεν αρκούν.
Σήμερα, οι επιχειρήσεις δεν αρκεί να είναι αποδοτικές.
Πρέπει να είναι προβλέψιμες, γρήγορες, ευέλικτες και πάνω απ’ όλα ανθεκτικές.
Και αυτήν την ανθεκτικότητα δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς συστήματα πρόβλεψης, ψηφιοποίηση, διασύνδεση δεδομένων, αυτοματοποίηση, πράσινες τεχνολογίες.
Εδώ λοιπόν εισέρχεται η τεχνολογία, ως βασικό εργαλείο επιβίωσης.
Στο πλαίσιο αυτό καθοριστικό ρόλο παίζει η τεχνητή νοημοσύνη
Στα logistics η ΑΙ γίνεται ήδη ο “εγκέφαλος” της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Μπορούμε να διακρίνουμε 3 πυλώνες εφαρμογής, την προβλεπτική ανάλυση, τη βελτίωση των δρομολογίων και τα έξυπνα logistics
Όσον αφορά την προβλεπτική ανάλυση, η ΑΙ δίνει τη δυνατότητα για ακριβείς προβλέψεις ζήτησης, για εκτίμηση διαταραχών σε πραγματικό χρόνο, για διαχείριση αποθεμάτων με δυναμικούς αλγόριθμους.
Μεγάλα ευρωπαϊκά δίκτυα χρησιμοποιούν ΤΝ για να προβλέπουν ζήτηση προϊόντων εβδομάδες πριν, με ακρίβεια έως 90%.
Αυτό μειώνει υπερ-αποθέματα, ελαχιστοποιεί απώλειες και αυξάνει την αξιοπιστία προς τον πελάτη.
Όσον αφορά τη βελτίωση των δρομολογίων αλγόριθμοι λαμβάνουν υπόψη την κυκλοφορία, το κόστος των καυσίμων, τους τυχόν περιβαλλοντικούς περιορισμούς, τα ωράρια οδηγών, τη διαθεσιμότητα υποδομών.
Η λήψη υπόψη αυτών των παραγόντων οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης καυσίμου, σε μείωση του χρόνου και σε σημαντική μείωση εκπομπών.
Όσον αφορά τα έξυπνα logistics η ΤΝ έχει τη δυνατότητα να διαχειρίζεται τα, last-mile logistics, έξυπνες ζώνες φόρτωσης και αυτόνομη διανομή με ρομπότ και drones.
Τα last-mile logistics, δηλαδή το τελευταίο τμήμα της διαδρομής παράδοσης ενός προϊόντος, αποτελεί και αυτό με το πολύπλοκο, ακριβό και απαιτητικό μέρος της διανομής καθώς περιλαμβάνει υπηρεσίες όπως παράδοση κατ’ οίκον, παραλαβή από lockers, διαδρομές courier, μικρά τοπικά δίκτυα μεταφορών κ.λπ.
Πόλεις όπως η Βαρκελώνη ήδη έχουν πιλοτικά δίκτυα αυτόνομων οχημάτων για last-mile logistics.
Η Θεσσαλονίκη έχει την ευκαιρία να γίνει η πρώτη ελληνική πόλη με αντίστοιχη υπηρεσία η οποία θα μπορούσε να δοκιμαστεί.
Τα συστήματα αποθήκευσης και διανομής ζουν τη μεγαλύτερη μεταμόρφωσή τους τα τελευταία χρόνια.
Ρομπότ “goods-to-person” που φέρνουν τα προϊόντα στον εργαζόμενο, αυτόνομα οχήματα μέσα στις αποθήκες, συστήματα αυτόματης ταξινόμησης, ρομποτικοί βραχίονες που αναγνωρίζουν αντικείμενα με μηχανική όραση.
Στην Ελλάδα, μεγάλες επιχειρήσεις e-commerce αρχίζουν να υιοθετούν ανάλογες λύσεις.
Φαίνεται ότι η επόμενη δεκαετία θα είναι η δεκαετία της υβριδικής αποθήκης, καθώς άνθρωποι και ρομπότ θα δουλεύουν μαζί, συμπληρώνοντας ο ένας τον άλλον.
Μεγάλη μπορεί να είναι και η συμβολή του IoT στον τομέα των logistics.
Με το ΙοΤ είναι δυνατή η παρακολούθηση της θερμοκρασίας, της θέσης και των συνθηκών του προϊόντος, η ανίχνευση των βλαβών σε εξοπλισμό, η αυτοματοποίηση των παραστατικών.
Για παράδειγμα σε διεθνείς αλυσίδες τροφίμων, αισθητήρες καταγράφουν κάθε λεπτό θερμοκρασία, υγρασία και δονήσεις.
Με αυτόν τον τρόπο ολόκληρη η αλυσίδα είναι διαφανής, διότι όλοι γνωρίζουν πού βρίσκεται το προϊόν, κάτω από ποιες συνθήκες και αν υπάρχει κίνδυνος αλλοίωσης.
Τα logistics όμως θα πρέπει να φροντίζουν για τη βιωσιμότητα και την πράσινη ανάπτυξη.
Τα ηλεκτρικά φορτηγά, τα υβριδικά, αλλά και τα υδρογονοκίνητα οχήματα μπαίνουν δυναμικά στην αγορά.
Μια αποθήκη μπορεί να μειώσει το ενεργειακό της κόστος με τεχνολογίες που ήδη υπάρχουν, όπως τα φωτοβολταϊκά στη στέγη, τα έξυπνα συστήματα διαχείρισης, τα μικροδίκτυα.
Επιπλέον, η τεχνολογία επιτρέπει ακριβή υπολογισμό εκπομπών ανά φορτίο, ανά διαδρομή, ανά όχημα.
Σημαντική είναι και η κυκλική οικονομία στα logistics.
Η επιστροφή υλικών, η ανακύκλωση συσκευασιών, η μείωση απωλειών τροφίμων.
Επιχειρήσεις που υιοθετούν τέτοιες πρακτικές εξασφαλίζουν σημαντικά οικονομικά οφέλη.
Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθώ στα ψηφιακά δίδυμα (Digital Twins), τα οποία δημιουργούν ένα ψηφιακό αντίγραφο της εφοδιαστικής αλυσίδας ή μιας αποθήκης.
Με digital twin υπάρχει η δυνατότητα προσομοίωσης νέων γραμμών παραγωγής, δοκιμής νέων δρομολογίων, εκτίμησης επιπτώσεων κρίσεων κλπ
Σε μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια, όπως του Ρότερνταμ και του Αμβούργου, η χρήση digital twins επιτρέπει στους διαχειριστές να προσομοιώνουν χιλιάδες πιθανά σενάρια λειτουργίας πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα, μειώνοντας το κόστος και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα ολόκληρης της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η δύναμη που θα είχε ένα αντίστοιχο εργαλείο για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης ή του Πειραιά θα ήταν τεράστια.
Η Μεσόγειος αλλάζει.
Αποτελεί το επίκεντρο εμπορίου, ενέργειας και αλυσίδων εφοδιασμού.
Η Ελλάδα –με τα λιμάνια, τα σιδηροδρομικά δίκτυα, τα βιομηχανικά πάρκα, τα logistics hubs– έχει ένα παράθυρο ευκαιρίας που δεν πρέπει να χαθεί.
Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε μια μοναδική γεωστρατηγική θέση.
Παράλληλα, η περιοχή διαθέτει σημαντικά ενεργειακά σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ σε λίγο θα φιλοξενήσει σύγχρονους κόμβους καινοτομίας, όπως το ThesIΝTEC, οι οποίοι δημιουργούν ένα δυναμικό περιβάλλον για τεχνολογική ανάπτυξη και επιχειρηματικότητα.
Η ισχυρή πανεπιστημιακή και ερευνητική βάση της πόλης ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτήν τη δυναμική, δημιουργώντας ένα γόνιμο οικοσύστημα για συνεργασίες, εφαρμοσμένη έρευνα και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Με στοχευμένες επενδύσεις στην τεχνογνωσία, την αυτοματοποίηση και την ψηφιοποίηση, η Θεσσαλονίκη έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε πόλη πρότυπο για τα logistics του μέλλοντος.
Ωστόσο, το πραγματικό τεχνολογικό πλεονέκτημα της χώρας παραμένει το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Για να γίνει δυνατή η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης, χρειάζονται νέα προγράμματα κατάρτισης, εξειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη, ειδικοί στη ρομποτική, την τηλεματική και τις πράσινες τεχνολογίες, αλλά και εκτεταμένη επανεκπαίδευση εργαζομένων σε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία.
Απαιτούνται επενδύσεις στους ανθρώπους που θα λειτουργήσουν τις υποδομές, θα τις εξελίξουν και τελικά θα δημιουργήσουν την υπεραξία τους.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει στο νέο παγκόσμιο τοπίο αν υιοθετήσει μια συνεκτική, μακρόπνοη στρατηγική.
Απαιτούνται ισχυρότερες ψηφιακές και πράσινες υποδομές, στενότερη συνεργασία ανάμεσα στο κράτος, τις επιχειρήσεις και την ερευνητική κοινότητα, καθώς και επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού των λιμανιών και των logistics hubs.
Παράλληλα, πρέπει να αναπτυχθεί ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα καινοτομίας που θα δοκιμάζει, θα υλοποιεί και θα εμπορευματοποιεί νέες τεχνολογίες.
Οι επιχειρήσεις πρέπει να ενθαρρυνθούν να υιοθετούν ρομποτική, τεχνητή νοημοσύνη και αυτοματοποίηση, ενώ η πολιτεία οφείλει να χαράξει μια σαφή στρατηγική για τα «πράσινα logistics» με αξιόπιστα και μετρήσιμα δεδομένα.
Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η καινοτομία και η τεχνολογία αποτελούν τον μοναδικό δρόμο για logistics που θα είναι έξυπνα, διαφανή, πράσινα, ανθεκτικά και κυρίως διεθνώς ανταγωνιστικά.
Η Ελλάδα διαθέτει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτό το νέο περιβάλλον.
Με συνεργασία, στοχευμένες επενδύσεις και σαφές όραμα, μπορούμε να μετατρέψουμε το ελληνικό οικοσύστημα logistics σε σημείο αναφοράς στη Μεσόγειο.